DÜNYANIN GÜNDEMİNDEKİ SERTİFİKALAR


Alanında dünyanın en önemi isimlerinden biri olarak kabul edilen Chaim Even Zohar’ın, dünya mücevher endüstrisinin önemli yayını idexonline.com’da yayınlanan haberi sektörün gündemine oturdu. Sentetiklerin gündemde olduğu dönemde haberde dünya e-ticaret devi Alibaba ve Amerika Merkezli pırlanta derecelendirme kuruluşu GIA’in adının geçmesi dikkatlerin bu gelişmeye çevrilmesine sebep oldu.

Dünya değerli taş endüstrisinin önde gelen isimlerinden Chaim Even Zohar’ın bu önemli haberinden önemli noktaları şu şekilde sıralamak mümkün;

Küresel toptan satışlarda lider internet platform Alibaba, milyonlarca potansiyel elmas alıcısına CVD laboratuvar üretimi GIA doğal elmas sertifikalı taşların satımı ile ilgili ticari alarm gönderdi.

Teklif net, görünüşüne göre sahte ve Amerika Gemoloji Enstitüsü'nün (GIA) güvenilebilirliğine bir saldırı niteliğinde. Yeni Delhi merkezli sentetik elmas ve değerli taş benzerleri tedarikçisi adına yapılan teklif sahte bir Rolex saati lisans sertifikası ve garantisiyle satmakla aynı şey.

Teklif sabit ve basit: satıcı, The International Trading Corporation (ITC), haftalık 10,000 karat taşı, karat başı 100$ bir ücretle tedarik edebildiğini iddia ediyor. 0.15 karattan büyük her taşın da gerçek bir GIA sertifikası olduğunu söylüyor. Eğer bu doğruysa kolayca elmas endüstrisi tarihinin en ciddi pazarlama sahteciliği olur. Konu ile ilgili GIA’den açıklama gecikmedi. GIA Başkan Yardımcısı Tom Moses yaptığı açıklamada “Sertifikalarımızın sahte kullanımı ile ilgili acilen araştırma yapacağız.” dedi.

Alibaba’nın Pazarlama Gücü

Halka açık Alibaba Grubu dünyanın en büyük e-ticaret platformu niteliğinde. Alibaba neredeyse rakipsiz. İşte bu rakibi olmayan global güç, neredeyse tamamen anonim, vicdansız kişilerin elmas dünyasına hasara yol açmasına olanak sağlıyor.

GIA İçin Felaket Niteliğinde Sonuçlar

Alibaba’nın ticari uyarısını ilk aldığımızda hiç bir iyi niyetli elmas alıcısının bu kadar saf olmayacağına inanıp, satıcının web sitesini inceledik. Ve karşımıza kalın harflerle “Bazı CVD elmasları laboratuvarlara yollanınca doğal elmas olarak geçebiliyor ve GIA doğal elmas sertifikası alabiliyor.” yazısı ile karşılaştık.

Böyle bir şey makul mü? Çok zor? İmkânsız? Yıllar boyu öğrendiğimiz tek şet hiçbir şeyin imkânsız olmadığı. Fakat bu açıklamayı saçma yapan şey satıcının ortaya koyduğu miktar. GIA gerçekten haftada 10.000 karat CVD elmasını gözden kaçırıp onlara doğal elmas sertifikası verebilir mi? Milyon yılda bile olmaz.

Bir hata olduğunu düşündük. Ama ya pazarda binlerce hatta on binlerce sentetik elmas GIA sertifikasıyla dolaşıp gerçek GIA elmas raporlarıyla rakamları tutuyorsa? Bu senaryo elmas ve elmas tüccarlarının güvenilirliğinde sonun başlangıcı olmakla kalmayıp GIA ve itibarı içinde felaket demek olur.

Elinde GIA sertifikası olan ve lazer damgalı elması olan hiç kimse elmasının sentetik olacağından şüphelenmez. En azından şimdiye kadar.

Satın Alma Araştırması ve Fiyat Teklifi

ITC’nin basınla konuşmaktan çekineceğini düşünerek Hollandalı tüccar Tyson Edgon’dan yardım istedik. Edgon kendisine Mr. Shobhit diyen, Delhi merkezli sentetik elmas ticareti yapan firmanın başkanı sıfatında biriyle elmas satın almak ve e-mail yoluyla bazı sorulara yanıt almak için iletişime geçti. Cevapların tamamı firma tarafından verildi.

Tyson ilk olarak 20 yuvarlak CVD sentetik elmasları (her biri G renk, VS şeffaflık ve 0.95-0,99 karat aralığında) ve 30 adet yuvarlak (G renk, SI1 şeffaflık ve 0.45-0.50 karat aralığında) için fiyat istedi. Cevap son derece şaşırtıcıydı. 1 karatın hemen altındaki elmas karat başı 1290$ artı taş başına 298$ GIA doğal elmas raporu ve 50$ lazer baskı için istendi. Yarım karat değerindekiler ise G/VVS-VS için 780$’a mal olacaktı. Eğer SI1 istersen fiyat 690$’a düşüyordu. Bu fiyatları IDEX Real Prices’da karşılaştırınca bazıları pazar fiyatının %70 altındayken bazıları doğal pazar fiyatına daha yakındı.

Farklı bir konuşma Uluslararası Satış Sorumlusu sıfatındaki Rajesh Dubey ile de yapıldı. 0.50-0.69 (75 taş) karat aralığında CVD elmasları ve GIA sertifikalarını sorduk. Dubey anında “İstediğiniz boyuttaki elmasları karat başına 790$ ve sertifika başına 75$ ile sağlayabiliriz. Minimum sipariş 100 taştır.” diyerek yanıt verdi.

Yani iki farklı, açık ve birbirine yakın fiyat teklifi aldık. Tyson bunun üzerine “Alibaba’da spesifik bir şekilde GIA sertifikaları olduğu söyleniyor, lütfen bunun doğruluğunu onaylayın.” dedi. Cevap: “EVET, doğru. Hepsi GIA sertifikası ile ve GIA numarası lazerle basılı şekilde gelecek. Aynı zamanda GIA resmi web sitesinden kontrol edilebilir.” Cevap daha açık olamazdı.

GIA Elmas Raporları Stoğu?

Tedarikçinin elinde olan stokları ve üretilmeleri gerekip gerekmediğini merak ettik. Bu ITC sitesindeki ‘yanlışlıkla’ raporlamaya da açıklık getiriyor. Eğer ellerinde spesifik olarak yeterli ürün yoksa GIA’nın laboratuvar üretimi elmasları doğal elmas olarak hatalı sınıflandıracağını nereden biliyorlar?

Tyson’ın önceden bahsedilen spesifik siparişi üzerine Shobhit “1.00-1.10 karat arası F-G-H, VVS-VS stoklarımızda bulunuyor, yaklaşık 14 parça örnek. Geri kalanını kesip parlatmamız gerekiyor. Ham materyaller her zaman stokumuzda bulunuyor. Siparişin tamamlanması 7-10 gün sürüyor.” dedi. Bu mucize olurdu GIA’nın taşları sertifikalaması 7-10 gün sürdüğü göz önüne alınınca. Nasıl parlatılıp, sertifikalanıp daha sonra kargolandığını merak ettiriyor. Sonucunda şüphemiz daha da fazla arttı.

Tyson doğal sertifikalardan birinin resmini istedi CVD elmasıyla gönderilecek. Shobhit’in gönderdiği 7206591355 GIA sertifikası 10 Ağustos 2015 tarihinde verilmiş yuvarlak 1.05 karatlık bir elmas içindi. Raporu GIA sitesinde bulduk. Moses ile konuşmamızın ardından bu elmasın Type I bir elmas olduğu ve CVD olamayacağını ortaya çıktı.

Bu sonuç, ITC web sitesindeki CVD elmaslarının tanınmaması iddiasını yersiz kıldı.

ITC web sitesi sentetik taşlarla ilgilendiğini sürekli tekrar ederken 25,000 IGI ve GIA sertifikasını da elinde bulundurduğunu söylüyor. Bunun hakkında biraz düşünelim. Aslında hayır. Hayır düşünmeyelim. Bir firmanın elinde 25,000 yanlış sertifika bulundurduğunu düşünmek istemiyoruz.

Sentetik Elmasların Kaynağı Bilinmiyor

CVD ham materyaller nereden geliyor? Gerçekten bilmiyoruz. En azından şu anlık. Belki FBI bunu bulabilir. Web sitesi elmasların CobLabs Hong Kong diye bir firma tarafından yapıldığını söylüyor. İn